Bepalen of iets smaad of belediging is, kan alleen door alle feiten van het geval af te wegen. Er zijn geen harde regels.

Het is erg moeilijk om een algemene regel te geven over de vraag of iets smaad, laster of een belediging is. Uit de rechtspraak blijkt dat er altijd een afweging gemaakt wordt. Hoe verhoudt de uitspraak zich tot de feiten (is het waar maar overdreven, helemaal niet waar), hoe belangrijk was het om dit te vertellen, en in wat voor onderlinge positie zitten de partijen. Het is lang niet altijd zo eenvoudig als "een agent een rat noemen is belediging van een ambtenaar in functie".

Wetstekst:
Artikel 261

1. Hij die opzettelijk iemands eer of goede naam aanrandt, door telastlegging van een bepaald feit, met het kennelijke doel om daaraan ruchtbaarheid te geven, wordt, als schuldig aan smaad, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes maanden of geldboete van de derde categorie.

2. Indien dit geschiedt door middel van geschriften of afbeeldingen, verspreid, openlijk tentoongesteld of aangeslagen, of door geschriften waarvan de inhoud openlijk ten gehore wordt gebracht, wordt de dader, als schuldig aan smaadschrift, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de derde categorie.

3. Noch smaad, noch smaadschrift bestaat voor zover de dader heeft gehandeld tot noodzakelijke verdediging, of te goeder trouw heeft kunnen aannemen dat het te last gelegde waar was en dat het algemeen belang de telastlegging eiste.

Artikel 262

1. Hij die het misdrijf van smaad of smaadschrift pleegt, wetende dat het te last gelegde feit in strijd met de waarheid is, wordt, als schuldig aan laster, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren of geldboete van de vierde categorie.

2. Ontzetting van de in artikel 28, eerste lid, onder 1° en 2°, vermelde rechten kan worden uitgesproken.